مراقبت های بعد از درمان سرطان سینه

بدون شک به پایان رسیدن دوره ی درمان سرطان سینه، احساس فوق العاده خوشایندی را برای فرد مبتلا به دنبال دارد. امید داریم که در صورت انجام عمل جراحی، تمام مراحل آن طبق انتظارتان پیش رفته باشد و بعد از آن احساس مطلوبی را تجربه کرده باشید. همچنین اگر تحت انجام اقدامات پرتو درمانی یا شیمی درمانی بوده اید، مطمئنا شنیدن خبر پایان دوره ی درمان شما را به وجد آورده است.

با این حال، اصلا غیرطبیعی نیست که بعد از اتمام دوره ی درمان سرطان سینه، حالتان چندان مساعد نباشد. حتی شاید برای اینکه وضعیت سلامتی شما بهبود کامل پیدا کند و به رضایت خاطر بیشتری نسبت به بافت سینه بعد از جراحی و فرم بدن خود، دست پیدا کنید لازم باشد اقدامات درمانی دیگری را نیز انجام دهید. حتی ممکن است مثل بسیاری از افراد مبتلا، نگران آغاز شدن دوباره ی شیمی درمانی باشید و ترجیح دهید هرچه کمتر پزشکتان را ملاقات کنید.

اغلب مردم می توانند سرطان سینه را به کمک درمان با موفقیت پشت سر بگذارند. کسانی که نگران بازگشت مجدد بیماری هستند، باید بعد از اتمام دوره ی درمان، همچنان تحت نظر پزشک متخصص باقی بمانند. 
بعضی افراد ممکن است دچار عوارض جانبی طولانی مدت درمان شوند. این دسته از افراد، باید طبق نظر پزشک و رعایت دستورالعمل های لازم سعی کنند این عوارض جانبی را مدیریت و کنترل کنند.

کسانی که با تشخیص پزشک، فهمیده اند از نظر هورمونی مستعد ابتلا به سرطان سینه هستند باید به منظور پیشگیری از خطر بازگشت دوباره ی سرطان، تحت درمان های لازم قرار بگیرند و مراقبت و هورمون درمانی بخشی از برنامه ی همیشگی آن ها باشد.

در هر حال، شما پس از اتمام دوره ی درمان در هر وضعیتی که باشید، لازم است به کمک تیم درمانی خود یک برنامه ی مراقبتی تهیه کنید که خیال شما را بابت تداوم درمان و بهبودی روزافزون، راحت کند.

در اینجا راهکارهایی را برای کسانی که درمان سرطان سینه را به اتمام رسانده و یا به زودی به اتمام خواهند رساند، ارائه می کنیم:

● برنامه مراقبت های حیاتی

داشتن برنامه برای انجام مراقبت های حیاتی، راهی است که به فرد کمک می کند تا بعد از اتمام دوره ی درمان سرطان سینه به زندگی عادی برگردد. بسیاری از کارشناسان، افراد را تشویق می کنند که حتی پیش از آغاز دوره درمان، با کمک پزشک خود برای زندگی بعد از درمان سرطان برنامه ریزی کنند. 
به منظور جلوگیری، کاهش و یا ایجاد آمادگی برای مواجهه با عوارض جانبی بلند مدت درمان و یا سایر بیماری هایی که ادامه پیدا کردن سرطان سینه، ریسک ابتلا به آن ها را بالا می برد، اقداماتی تعریف شده اند که می توان از آن ها کمک گرفت. 
هیچوقت برای تدوین و تهیه ی یک برنامه مراقبت حیاتی، دیر نیست. این برنامه توسط شما و کادر درمانی شما بصورت مکتوب آماده می شود و شامل خلاصه ی انواع درمان هایی است که دریافت کرده اید و همچنین تشریح هرگونه عوارض جانبی که ممکن است به سراغتان بیاید و مناسب ترین شیوه ی نظارت بر وضعیت سلامتی و جسمانی شما.

● عوارض جانبی بعد از درمان

همیشه عوارض جانبی و مشکلاتی که در حین یا بعد از درمان با آن ها روبرو می شوید را به پزشک خود اطلاع دهید تا در سریعترین زمان ممکن بتوان برای درمان و برطرف کردن آنها اقدام کرد. با توجه به نوع درمانی که انجام داده اید، ممکن است برخی عوارض را در حین درمان، به محض اتمام درمان و یا حتی چند ماه پس از پایان یافتن درمان مشاهده کنید.

برخی از عواض جانبی که افراد به آنها دچار می شوند شامل موارد زیر هستند:

● درد

درد یکی از رایج ترین عوارض درمان سرطان سینه است.با توجه به نوع درمانی که دریافت کرده اید ممکن است نوع و شدت متفاوتی از درد را احساس کنید. مثلا ممکن است در حین بهوش آمدن پس از عمل جراحی، در ناحیه ای از بدن که عمل جراحی روی آن انجام شده احساس درد کنید. 
از نظر هورمون درمانی، ترشح هورمون های مهارکننده ی آروماتاز سبب بروز درد می شود.

● ورم بافت های زیر پوست 

این نمونه از عوارض جانبی می تواند سالها پس از عمل جراحی سینه یا حتی پرتو درمانی اتفاق بیفتد. مخصوصا اگر غدد لنفاوی آسیب دیده یا از بین رفته باشند. در اثر این اتفاق برآمدگی و یا برآمدگی هایی غیر معمول پر شده از مایع لنف، معمولا در ناحیه ی بازو و دست ها در افرادی که درمان های مربوط به سرطان سینه انجام داده اند، بوجود می آید.

● خستگی

خستگی رایج ترین عارضه پس از درمان سرطان سینه است که از هر ده نفر، نه نفر به آن مبتلا می شوند.اگر احساس خستگی در شما به گونه ای ادامه دار است که حتی با استراحت کافی برطرف نمی شود، حتما با پزشک خود در میان بگذارید تا راهکارهای کنترل و کاهش این مورد را پیدا کنید.

● عود کردن بیماری

عود کردن یا برگشت دوباره ی بیماری یکی از عوارض جانبی دارو درمانی است که بطور بالقوه وجود دارد و می تواند موجب بروز احساس درد، بی حسی و رخوت و یا ناراحتی ناشی از آسیب به اعصاب شود. نشانه های برگشت بیماری معمولا به شکل درد در انگشتان پا و سپس گسترش آن در ساق پا، بازوها و دست ها دیده می شود و ادامه ی درمان را طلب میکند. 
برگشت مجدد بیماری میتواند ناشی از عمل های جراحی، پرتو درمانی و همچنین برخی از دارو درمانی های هدفمند باشد.

● علائم یائسگی

برخی از درمان های سرطان سینه می تواند علائم یائسگی را بازآفرینی کند یا باعث یائسگی ناشی از درمان شود؛ که با توجه به سن و عوامل دیگر ممکن است بصورت موقت یا دائمی بروز پیدا کند. 
علائم یائسگی شامل گرفتگی، نوسانات خلقی، خشکی واژن، از دست دادن میل جنسی و … است.

● نیاز به درمان هورمونی

اگر شما از لحاظ هورمونی مستعد ابتلا به سرطان سینه باشید حتما پزشک شما درمان هورمونی یا درمان غدد درون ریز را به شما توصیه خواهد کرد.هورمون استروژن باعث افزایش هورمون پذیرنده ی سرطان سینه می گردد. 
درمان دارویی هورمون ها از میزان استروژن بدن کم کرده و عملکرد استروژن روی سلول های سرطانی سینه را متوقف میکند و به این شکل خطر برگشت دوباره ی سرطان را پس از عمل جراحی، کاهش میدهد.

دریافت داروهای درمان هورمونی برای کنترل هورمون پذیرنده ی سرطان سینه یک درمان طولانی مدت است. شاید لازم باشد شما پنج تا ده سال تحت این روش درمانی قرار بگیرید تا خطر بازگشت مجدد سرطان را برطرف کنید.

چنانچه برنامه ی ویژه ی درمانی خود را به دقت دنبال کنید و بر اساس آن پیش روید، بهترین نتیجه را دریافت خواهید کرد. پزشکان به این نحوه ی عملکرد به برنامه ریزی درمانی، روش انطباق کامل می گویند. 
ماندگاری و تداوم در مسیر دارو درمانی هورمون ها، موقعیتی است که خصوصا در ماه های اولیه، شما را با چالش مواجه میکند.

● بکار گیری درمان های مکمل

شما میتوانید با افزودن روش های درمانی مکمل یا درمان های جامع به برنامه ی درمان سرطان سینه ی خود، عوارض جانبی آن را به نحوی موثر تر کنترل کرده و همچنین از سلامت روان و عواطف خود بیشتر محافظت کنید. 
شکل های متنوعی از درمان های مکمل وجود دارد که با مشورت پزشک می توانید در حین درمان و یا بعد از اتمام دوره ی آن، برای بهبود وضعیت خود از آنها استفاده کنید. 
روش هایی مانند طب سوزنی، مدیتیشن، ریکی و یا یوگا.

● رژیم غذایی و ورزش

بخش مهمی از سلامتی شما را انجام ورزش روتین و منظم در بر دارد. بارها و بارها در تحقیقات ثابت شده است که ورزش می تواند خطر ابتلا و بازگشت سرطان سینه را کاهش دهد. 
داشتن رژیم غذایی سالم نیز، از اهمیت بالایی برخوردار است. 
تغذیه ی سالم زمانی که با ورزش منظم و حفظ وزن مناسب همراه شود، روشی عالی برای حفظ سلامتی و تقویت قوای جسمانی است.

● ثبت و نگهداری نسخه های دارویی

به دلیل اینکه نسخه ها و اطلاعات مربوط به داروهای مصرفی شما توسط پزشک های مختلف و در محل های گوناگون نگهداری می شود، بهتر است یک نسخه ی کپی شده از همه ی آنها را در اختیار داشته باشید تا در مواقع لزوم بتوانید به راحتی به آنها دسترسی پیدا کنید.