سندرم نقص ایمنی اکتسابی AIDS نخستین بار در سال 1981 شرح داده شد . در آن زمان تعدادی بیمار دیده شده اند که دچار اختلال در ایمنی سلولی بوده و مبتلا به پنومونی پنوموسیستیس ژیرووسی بودند . تضعیف شدید سیستم ایمنی سلولی بوسیله ویروس نقص ایمنی انسان HIV منجر به سندرم ایمنی اکتسابی می شود .
این بیماری تقریبا همه سیستم های بدن را درگیر کرده و قابل پیشگیری است . علامت شایع مرحله بالینی بیماری ، سرکوب شدید سیستم ایمنی است که خود زمینه ساز بروز عفونت های مرسوم به " فرصت طلب " می شود که یک بدن سالم عموما قادر به مبارزه با آنهاست و در نهایت پیشرفت همین عفونت ها منجر به مرگ بیمار می گردد . به طوری که بیماری سل ، عامل اصلی مرگ و میر مبتلایان به ایدز در سراسر جهان است .
ویروس نقص ایمنی انسان یک RNA رتروویروس بوده و دارای دو تیپ است :
1. HIV-1: علت اکثر موارد عفونت در همه جای دنیاست .
2. HIV-2 : عمدتا به غربآفریقا محدود است . هر فرد دارای HIV مبتلا به ایدز نیست بلکه اگر برخی تظاهرات بالینی را بروز دهد مشخص می شود که به ایدز مبتلا شده است .
• تماس جنسی ( ترشحات واژینال ،سیمن )
• انتقال از مادر به نوزاد
• تزریق خون یا فرآورده های خونی
• استفاده از سرنگ مشترک ( در معتادان تزریقی )
• انتقال در کارکنان بهداشتی درمانی ( فرور فتن سر سوزن آلوده )
• ضدعفونی نکردن وسایلی که جهت سوراخ کردن گوش ، دندانپزشکی و خالکوبی استفاده می شوند . همچنین آرایشگری با تیغ غیراستیلخالی از خطر نیست.
• بدون نشانه
• طی دوره نهفتگی (از چند روز تا چند هفته ) و ورود به مرحله ویرمی حاد ( بروز پاسخ شبه آنفولانزایی 6-2 هفته بعد از تماس با ویروس و طول کشیدن تظاهرات معمولا کمتر از 10 روز )
• تب ، تعریق شبانه ، خستگی ، راش
• سردرد ، بیقرای ، لنفادنوپاتی عمومی ، کاهش وزن ، لرز
• زخم های دهانی و ژنیتال ، فارنژیت ، میالژی، آرترالژی ، تهوع و استفراغ و اسهال
انتقال HIV از مادر به نوزاد می تواند از طریق جفت در سنین مختلف حاملگی اتفاق بیفتد . میزان انتقال نزدیک به زمان زایمان یا در زمان زایمان 50-80 درصد است . میزان ویروس موجود در پلاسمای مادر مهمترین فاکتور انتقال عفونت به جنین است . سطح بیماری است . آلودگی نوزاد پس از حاملگی نیز می تواند اتفاق بیفتد . ویروس ایدز در شیرمادر وجود دازد و انتقال از این طریق می تواند انجام شود . در 30-40 درصد کشورهای پیشرفته مادران آلوده از شیردهی منع شده اند.