ماوراطب

اسکیزوفرنی

انتشار:۲۷ دی ۱۴۰۲ ساعت ۰۴:۴۵
بروزرسانی:۲۰ شهریور ۱۴۰۳ ساعت ۰۷:۲۶

اسکیزوفرنی را یک نوع اختلال جدی در مغز می دانند که می تواند نحوه فکر کردن، اعمال و حتی بیان احساسات و درک فرد را تحت تاثیر قرار دهد. این نوع اختلال یکی از حادترین بیماری های روانی به حساب می آید که فرد در برقراری ارتباط با اطرافیان دچار مشکل می شود. 
با کمک روانپزشک و روانشناس می توان این بیماری را کنترل کرد. 
اکثر مردم تصور می کنند اسکیزوفرنی یک نوع تعدد و یا بی ثباتی شخصیت است اما، باید گفت که این بیماری یک جنون بوده و فرد نمی تواند فرق بین واقعیت و تخیل را تشخیص دهد. شدت این بیماری در هر شخص متفاوت است و رفتار و اخلاق فرد مشکوک یا حتی ترسناک می باشد. 

علائم بیماری اسکیزوفرنی
دنیای درون بیمار اسکیزوفرنی به صورت خاصی تغییر پیدا می کند و می تواند به صورت یکی از موارد زیر خود را نشان دهد: گوشه گیری و دوری از اجتماع -هذیان -کم شدن اشتها -توهم و تصور دیدن یا شنیدن چیزی -حس کنترل شدن توسط نیروهای خارجی -زوال شخصیت که می تواند با اضطراب زیاد همراه باشد. زمانی که بیماری شدیدتر می شود فرد رفتارهای عجیبی از خود نشان می دهد. برای مثال ممکن است لباس های عجیبی بپوشد برای محافظت از خود در برابر آلودگی یا خطرات. اسکیزوفرنی را می توان به علائم مثبت و منفی تقسیم کرد. این علائم را نمی توان واقعی دانست و ممکن است از علائم روان پریشی باشد.

 برخی از علائم مثبت را شامل موارد زیر می باشد:

-هذیان
فرد یکسری باورهایی دارد که ریشه در واقعیت نداشته و حتی بعد از روبه رو شدن با حقیقت هم دست از افکار خود بر نمی دارد. هذیان گویی در اکثر افرادی که مبتلا به اسکیزوفرنی هستند مشاهده می شود. برای مثال فرد تصور می کند که دیگران می توانند افکار او را بشنوند و این موضوع باعث می شود فرد رنج ببرد.
-توهم
احساساتی درک می شود که درست و واقعی نیستند. افراد صداهایی را می شنوند که به آنها توهین می کند و یا دستور می دهد. نوع دیگر آن دیدن چیزی که وجود ندارد می باشد. 
-کاتاتونیا
در این نوع اسکیزوفرنی فرد ممکن است در یک وضعیت خاص برای طولانی مدت ثابت بماند و مانند مجسمه شود. 

تصویر مقاله
انواع اسکیزوفرنی
انواع بیماری اسکیزوفرنی نسبت به شدت این بیماری تقسیم می شوند. در بعضی مواقع افراد در طول دوره ی درمان خود به انواع مختلف این بیماری مبتلا می شوند و علائم مختلفی را تجربه می کنند. انواع اسکیزوفرنی عبارت اند از: 📍پارانوئید (Paranoid) 📍کاتاتونیک (Catatonic) 📍هبفرنیک (Hebephrenic) 📍شیزوفرنی بی تفاوت (Undifferentiated) 📍باقی مانده (Residual)

علائم منفی اسکیزوفرنی

منفی بودن به معنای بد بودن نمی باشد. منفی به معنای کاهش یافتن و یا عدم عملکرد به صورت طبیعی در فرد مبتلا می باشد. علائم منفی عبارتند از:
-کم شدن انرژی
-انگیزه نداشتن
-کم صحبتی
-بهداشت و یا تغذیه ضعیف
-دوری از اجتماع و خانواده
-از دست دادن علاقه برای انجام کارهای روزمره
علائم اسکیزوفرنی معمولا در زنان اواخر دهه ۲۰ بروز می کند و در مردان اوایل دهه ۲۰ زندگی شروع می شود.

پارانوئید یکی از انواع اسکیزوفرنی

پارانوئید توهم و هذیان های سازمان یافته می باشد. در این نوع اختلال توهم های شنیداری بسیار رایج بوده و فرد دچار هذیان هایی مانند: سوء ظن، حسادت یا تحت تعقیب بودن و… می باشد.

علت بیماری اسکیزوفرنی چیست؟
در اختلالات روانپزشکی یک علت یا عامل واحد وجود ندارد و مجموعه ای از عوامل موجب بروز این اختلال می شوند. برخی از عوامل به وجود آورنده اسکیزوفرنی را با هم بررسی می کنیم: -ژنتیک یک عامل مستعد برای ابتلا به اسکیزوفرنی وراثت می باشد. زمانی که یکی از والدین دچار این اختلال باشند؛ ۱۰ درصد احتمال تولد فرزندی مبتلا به اسکیزوفرنی افزایش می یابد. -برخی فاکتور های بیوشیمیایی وجود اختلال در ایجاد تعادل بین پیام رسان های شیمیایی مغز باعث اسکیزوفرنی می شود. یکی از مهم ترین پیام رسان های شیمیایی مغز دوپامین می باشد. یک مصداق اختلال بیوشیمیایی ایجاد مشکل حین بارداری و یا زایمان می باشد که موجب آسیب به ساختار مغز جنین یا نوزاد می شود. -استرس استرس می تواند بیماری اسکیزوفرنی را در افراد مستعد آشکار تر نماید. -الکل و مصرف مواد مخدر مواد مخدر و آمفتامین ها اسکیزوفرنی را در افراد مستعد آشکار کند لازم به ذکر است این مواد می تواند باعث عود اسکیزوفرنی شوند.
مراحل اسکیزوفرنی
نشانه های اسکیزوفرنی می تواند در سه مرحله خود را نشان دهد. -مراحل مقدماتی (فاز پرودرمال) در مرحله مقدماتی؛ معمولا اولین علائم در اواخر نوجوانی و یا بزرگسالی نشان داده می شود. این مرحله می تواند به صورت تدریجی موجب کاهش عملکرد فرد گردد. این تضعیف می تواند حدود پنج سال طول بکشد و با علائمی مانند؛ افت تحصیلی، هیجانات نامناسب و عقب نشینی از تعاملات اجتماعی همراه باشد. -مرحله فعال (حاد) در مرحله حاد یا فعال؛ نشانه هایی مانند توهم و هذیان به مرور خود را نشان می دهند. از زمانی که این علائم شروع می شود؛ یک تا دو سال زمان می برد تا اسکیزوفرنی به صورت رسمی تشخیص داده شود. اکثر افرادی که در این مرحله مورد درمان قرار می گیرند اکثرا حالشان بهتر می شود. در این مرحله امکان دارد خال فرد به طور دائم بدتر شود و مجددا به وضعیت اول خود بازگردد. -مرحله باقی مانده (بازیابی) در این مرحله ممکن است فرد بعد از طی کردن مرحله بهبودی؛ مجددا وارد فاز حاد گردد. در مرحله باقی مانده ممکن است علائم مثبت متوقف گردد و علائم منفی خود را نشان دهند.

عوارض اسکیزوفرنی

اگر اسکیزوفرنی درمان یا کنترل نشود می تواند همه ی ابعاد زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. برخی از عوارض ناشی از اسکیزوفرنی عبارتند از:
-افکار خودکشی و تلاش برای آن
-اختلال اضطراب
-اختلال وسواس اجباری
-افسردگی
-سوء استفاده از مواد
-منزوی شدن و گوشه گیری
-قربانی شدن
-رفتار های شدید تهاجمی
-تلاش برای آسیب زدن به خود

تشخیص اسکیزوفرنی
برای تشخیص اسکیزوفرنی پزشک ممکن است روش های زیر را در پیش بگیرد: -معاینه فیزیکی این معاینه ممکن است برای رد کردن سایر مشکلات و بیماری ها انجام شود. -تست و غربالگری تست ها و غربالگری ها برای رد کردن بیماری هایی با علائم مشابه و غربالگری برای مواد مخدر انجام می پذیرد. بسته به تشخیص و صلاحدید پزشک شما ممکن است ام آر آی یا سی تی اسکن انجام شود. -ارزیابی های روانپزشکی روانپزشک و روانشناس وضعیت روحی فرد را از جمله احساسات، هذیان، توهم و یا افکار خودکشی بررسی می کنند. -معیارهای تشخیصی اسکیزوفرنیا در این روش روانپزشک یا روانشناس از معیارهای تشخیصی که انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر کرده است نیز می توانند استفاده نمایند.
تصویر مقاله

درمان اسکیزوفرنی

دکتر ناصر مهاجرانی
دکتر ناصر مهاجرانی
دریافت مشاوره آنلاین

هدف از درمان؛ کم شدن علائم و همچنین کاهش احتمال عود و بازگشت مجدد بیماری می باشد. اسکیزوفرنی اختلالی می باشد که نیاز به درمان طولانی مدت دارد. در برخی مواقع فرد نیاز به بستری شدن دارد.
دارو درمانی یکی از درمان های اصلی می باشد. در واقع می توان گفت داروها به کاهش علائم ناراحت کننده کمک می کند. داروهای ضد جنون برای این است که علائم و نشانه ها در مراحل ابتدایی کنترل شود. 
روانپزشک، دوزهای مختلف و یا داروهای متفاوتی را در طول زمان برای شما تجویز می کند تا به نتیجه مطلوب برسید.
در کنار دارو درمانی ممکن است روان درمانی و کاردرمانی نیز پیش گرفته شود.

طول عمر افراد مبتلا به اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی باعث کاهش عمر فرد نمی شود زیرا با اعضای حیاتی  بدن مثل قلب و ریه و … کار ندارد و اختلالی برای آنها به وجود نمی آورد. ممکن است افراد به علت رفتار های پرخطری که دارند باعث برخی مشکلات و یا حتی مرگ شوند. همانطور که گفته شد افراد مبتلا به اسکیزوفرنی افکار خودکشی داشته و باید این گونه رفتار های پرخطر کنترل شود.
متخصص مغز و اعصاب و همچنین روانپزشک می توانند بهترین و موثر ترین روش های درمان را برای فرد در نظر بگیرند.

تصویر مقاله

اسکیزوفرنی پارانوئید

اسکیزوفرنی پارانوئید قدیمی ترین نوع این بیماری است که در حال حاضر دیگر متخصصان این مورد را در دسته بندی قرار نمی دهند و حتی انجمن روانپزشکی آمریکا، اسکیزوفرنی پارانوئید را از فهرست تشخیص این بیماری حذف کردند. در سال 2013 زمانی که کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی را ویرایش می کردند، این بیماری را از طبقه بندی جهانی حذف کردند.

سوالات متداول

علائم بیماری اسکیزوفرنی چیست؟
-گوشه گیری و دوری از اجتماع -هذیان -کم شدن اشتها -توهم و تصور دیدن یا شنیدن چیزی -حس کنترل شدن توسط نیروهای خارجی -زوال شخصیت که می تواند با اضطراب زیاد همراه باشد.
علائم مثبت بیماری اسکیزوفرنی چیست؟
-هذیان فرد یکسری باورهایی دارد که ریشه در واقعیت نداشته و حتی بعد از روبه رو شدن با حقیقت هم دست از افکار خود بر نمی دارد. -توهم احساساتی درک می شود که درست و واقعی نیستند. افراد صداهایی را می شنوند که به آنها توهین می کند و یا دستور می دهد. -کاتاتونیا در این نوع اسکیزوفرنی فرد ممکن است در یک وضعیت خاص برای طولانی مدت ثابت بماند و مانند مجسمه شود.
علائم منفی بیماری اسکیزوفرنی چیست؟
-کم شدن انرژی -انگیزه نداشتن -کم صحبتی -بهداشت و یا تغذیه ضعیف -دوری از اجتماع و خانواده -از دست دادن علاقه برای انجام کارهای روزمره علائم اسکیزوفرنی معمولا در زنان اواخر دهه ۲۰ بروز می کند و در مردان اوایل دهه ۲۰ زندگی شروع می شود.
علت بیماری اسکیزوفرنی چیست؟
-ژنتیک -برخی فاکتور های بیوشیمی -استرس -الکل و مواد مخدر
روش تشخیص اسکیزوفرنی چیست؟
-معاینه فیزیکی -تست و غربالگری -ارزیابی های روانپزشکی -معیارهای تشخیصی اسکیزوفرنیا