پروستاتیت چیست و چطور درمان می شود؟
پروستاتیت (عفونت پروستات) یک اصطلاح کلی است که شرایط مختلفی را مورد توجه قرار می دهد و به التهاب و تورم و عفونت غده پروستات گفته می شود. پروستاتیت در بین جوانان زیاد است و صدها هزار بیمار به متخصصین مراجعه می نمایند.
بسته به علت ایجاد کننده ی پروستاتیت، علائم آن شامل درد در آلت، درد در بیضه ها، پوسته خارجی بیضه ها، درد هنگام ادرار کردن، خون در ادرار و هنگام انزال و سایر ناراحتی های دیگر می باشد. متخصصین پروستاتیت را به سه گروه تقسیم کرده اند:
• ABP یا پروستاتیت میکروبی یا باکتریایی حاد
• CBP یا پروستاتیت میکروبی یا باکتریایی مزمن
• NBP یا پروستاتیت غیر میکروبی
پروستاتیت حاد باکتریایی (ABP)
این بیماری ساده ترین و کمترین نوع پروستاتیت بوده و به سادگی قابل تشخیص است . شروع بیماری ناگهانی است و بیمار به خاطر شروع شدید آن فورا به دنبال درمان خواهد رفت. آثار بیماری به شرح زیر است:
شروع ناگهانی تب، لرز، درد در پشت قسمت پایین بدن، درد در قسمت آلت، درد در تمام بدن، سوزش و درد در موقع ادرار، رجوع مکرر به دستشویی، تمایل به ادرار، قادر نبودن به تخلیه کامل مثانه، درد و ناراحتی در موقع انزال، کاهش تمایلات جنسی، رنگ زرد منی و گاهش مشادهده خون در ادرار.
بعضی از باکتری ها که باعث عفونت مجرای ادرار می شوند، گاهی به قسمت بالاتر صعود می کند، و به پروستات رفته و باعث بیماری پروستات می گردد شایعترین عامل میکروبی باکتری اشریشیا کولی است.
این بیماری می تواند باعث نگرانی شدید در بیمار گردد. عوامل مستعدکننده برای پروستاتیت شامل سوند ادراری، عفونت اخير مثانه، بزرگی غده پروستات و رابطه جنسی از راه مقعد است. با این حال عفونت پروستاتی حاد از راه تماس جنسی معمول منتقل نمی شود.
تشخیص عفونت پروستاتی حاد خیلی ساده و با تجزیه ادرار و یا مابع خروجی از پروستات (در اثر ماساژ) حاصل می گردد. معالجه عفونت پروستاتی حاد خیلی ساده بوده و با ۷ تا ۱۴ روز مصرف آنتی بیوتیک مسئله حل می شود.
مشهورترین آنتی بیوتیک در این بیماری سولفاستامید (کوتریموکسازول) و سیپروفلوکساسین معرفی شده اند. البته در صورتی که این بیماری شدید باشد، بیمار محور به بستری شدن می گردد
پروستاتیت میکروبی مزمن (CBP)
این نوع بیماری برخلاف گروه اول نادر و کم می باشد و دلایل ابتلای به آن مشابه پروستات حاد که گفته شد، می باشد. تفاوت پروستاتیت مزمن و حاد در این است که در نوع مزمن بیماری ادامه می یابد و حاد نیست. در این بیماری ابتلا به عفونت مثانه و برگشت های مجدد عفونت وجود دارد و دلیل برگشت عفونت معیوب شدن پروستات می باشد که به باکتری اجازه می دهد که در محل، ادامه حیات بدهد و مجددا عود کند و حتی بعد از مصرف آنتی بیوتیک در بعضی موارد این بیماری ادامه پیدا می کند.
علت مزمن شدن عفونت این است که در پروستات ممکن است سنگ تولید شود و از حرکت مایع پروستات جلوگیری کند. گاهی بزرگ شدن پروستات جلوی تخلیه ادرار را می گیرد. افزایش میزان ادرار و عدم تخليه آن باعث عفونت می گردد. عفونت مزمن پروستات می تواند سبب کاهش قدرت تولید مثل گردد و دلیل آن هم افزایش حالت قلیایی در مایع پروستات است که محیط خوبی برای اسپرم نیست. معالجه این بیماری شبیه عفونت حاد بوده و با مدت طولانی آنتی بیوتیک (تا ۱۲ هفته) بیماران را می توان مداوا کرد.
اگر مصرف آنتی بیوتیک مؤثر واقع نشد استفاده از ۴ تا ۱۲ ماه ادامه ی آنتی بیوتیک به میزان کم پیشنهاد می شود و در موارد بسیار شدید عمل جراحی پیشنهاد می گردد.
پروستاتیت غیرباکتریایی (NBP)
پروستاتیت غیر باکتریایی هنوز چندان شناخته شده نیست و گاهی آن را (CPPS) نامیده اند و آثار آن درد دائم در لگن خاصره است. آثار دیگر بیماری مانند عفونت مزمن میکروبی پروستات می باشد، با این تفاوت که هیچگونه باکتری در ادرار و یا مایع پروستانی دیده نمی شود.
متخصصین برای درمان این بیماری فقط سعی در کاهش علائم بیماری می نمایند و علت آن هم عدم وقوف به علل بیماری می باشد.
تشخیص NBP وقتی صورت می گیرد که بعد از چندین بار سعی در مداوای بیماری، بیماری مجددا بر می گردد. علی رغم افزایش سلول های سفید در مایع پروستات که نشانه وجود باکتری می باشد، هیچگونه آثار عفونی دیده نمی شود.
نظریه های متعددی برای توجیه NBP به شرح زیر مطرح شده اند
کمبود فعالیت جنسی. عدم انزال باعث انبار شدن مایع پروستاتی (منی) در پروستات شده و وقتی منی در پروستات زیاد بماند، باعث التهاب آن می گردد.
زیادی فعالیت جنسی. استفاده از پروستات بیشتر از حد معقول باعث افزایش انزال شده که اگر توأم با بیماری جنسی کلامیدیا و یا گونوره (سوزاک) باشد، می تواند تأثیر زیادی بر روی پروستات داشته باشد که نهایتا NBP را سبب می گردد.
استرس و اضطراب. چون استرس و اضطراب باعث سفتی عضلانی می شوند، عضلات مربوط به کنترل خروج ادرار (اسفنکترها) هم تحت تأثیر قرار گرفته و سفت شدن آنها باعث می شود کمی از ادرار وارد پروستات شده و باعث التهاب غیر میکروبی پروستات می گردد.
صحت و سقم این تئوری مورد سؤال است ولی نمی توان منکر اثر استرس بر عملکرد پروستات بود.
فعالیت های مخصوص. رانندگان کامیون و یا رانندگان ماشین های سنگین ممکن است با خطر ابتلاء به NBP مواجه باشند. دوچرخه سواری و دویدن فواصل زیاد نیز ممکن است با NBP مربوط باشند.
عفونت میکرواورگانیزم ها غير از باکتری نیز ممکن است آثار NBP را نشان دهد. بعضی از متخصصین معتقدند که افزایش نوعی قارچ که به کاندیدا البيكانس مشهور می باشد، ممکن است مسئول آثار NBP در بیمارانی که با انواع آنتی بیوتیک معالجه نشده اند، باشد.
مایکوپلاسما ( یکی از میکروب های غیرعادی که با روشهای معمولی قابل تشخیص نیست) هم به عنوان یکی از عوامل ایجاد NBP محسوب می شود.
معالجه NBP ساده نیست. اولین قدم استفاده از آنتی بیوتیک است. بعد از نگرفتن نتیجه سایر آنتی بیوتیک ها مورداستفاده قرار می گیرد و چون متخصصین از مصرف آنتی بیوتیک ها نتیجه نمی گیرند، سعی در کاهش علائم بیماری می نمایند .
پروستادیانی (PD)
مهم ترین آثار این بیماری درد در منطقه لگن خاصره و یا در منطقه بین مقعد و بیضه ها می باشد . در حالیکه علائم NBP در PD دیده می شود ولی در پروستادینی افزایش گلبول های سفید در پروستات و ادرار وجود ندارد .
دلیل بوجود آمدن این بیماری ناشناخته است . فقط گروهی معتقدند که افراد با شخصیت A (استرس بالا) به این بیماری دچار می شوند . آثار بیماری PD تب، درد، لرز و کاهش تمایلات جنسی و مشاهده خون در ادرار می باشد . درمان پروستادینی هم مانند NBP می باشد، چون هیچ کدام دارای باکتری نیستند.