📌 احساس گزگز، مور مور یا بیحسی خفیف در دستها، پاها، صورت یا حتی کل بدن یکی از شکایتهای شایع است. بسیاری افراد این حالت را بدون علت مشخص تجربه میکنند و نگران میشوند که نشانه یک مشکل جدی باشد.
اما واقعیت این است که گزگز بدن همیشه خطرناک نیست؛ ولی اگر تکرار شود یا طولانی باشد، باید علت آن بررسی شود.
در این مقاله تمام دلایل مهم، روشهای تشخیص و راههای درمان را کامل توضیح میدهیم.
گزگز بدن یعنی چه؟
گزگز یک حس غیرطبیعی در اعصاب است که به آن پارستزی (Paresthesia) گفته میشود. میتواند بهصورت:
🔸مور مور شدن
🔸سوزنسوزن شدن
🔸بیحسی خفیف
🔸احساس برق گرفتن
رخ دهد.
گاهی چند ثانیه طول میکشد و گاهی چند ساعت.
🔍 مهمترین علل گزگز بدن بدون دلیل واضح
1️⃣ مشکلات عصبی ناشی از استرس و اضطراب
استرس باعث ترشح آدرنالین و تغییر جریان خون در بدن میشود. این تغییرات میتوانند باعث:
🔹گزگز انگشتان
🔹گزگز دور دهان
🔹مور مور پاها
شوند.
⚠️ نکته: گزگز ناشی از اضطراب معمولاً همراه با تپش قلب، تنفس سریع یا احساس گرما/سرماست.
2️⃣کمبود ویتامینهای گروه B
مخصوصاً B12، B6 و B1. این ویتامینها برای سلامت اعصاب ضروریاند.
🔸علائم کمبود B12:
🔸خستگی
🔸کمخونی
🔸گزگز پا و انگشتان
🔸ضعف عضلانی
این کمبود در گیاهخوارها، کسانی که مشکل معده دارند یا از داروهای خاص مثل متفورمین استفاده میکنند بیشتر دیده میشود.
3️⃣ مشکلات گردن یا کمر (فشردگی عصب)
دیسک گردن یا کمر میتواند باعث فشردگی عصب و ایجاد گزگز در:
🔹دستها
🔹شانه
🔹پاها
🔹یا یک سمت بدن
شود.
اگر گزگز همراه درد گردن/کمر باشد، احتمال دیسک بیشتر است.
4️⃣ اختلالات تیروئید
کمکاری تیروئید باعث تجمع مایعات در بافتها و فشار به اعصاب میشود.
گزگز بدن یکی از علائم کمکاری تیروئید است.
5️⃣ مشکلات قند خون (مقاومت به انسولین / پیشدیابت)
وقتی قند خون نوسان دارد، اعصاب محیطی آسیب میبینند و فرد دچار:
🔸گزگز پا
🔸بیحسی
🔸احساس سوزش
میشود.
این علامت یکی از نشانههای اولیه نوروپاتی است.
6️⃣ کمبود منیزیم
منیزیم روی عملکرد عضلات و اعصاب اثر دارد. کمبود آن میتواند باعث:
🔹گرفتگی عضلات
🔹تپش قلب
🔹گزگز بدن
شود.
7️⃣ مشکلات گردش خون
اگر خونرسانی به اندامها کم شود، فرد احساس گزگز میکند. دلایل:
🔸نشستن طولانی
🔸پا روی پا انداختن
🔸گرفتگی رگها
گزگز ناگهانی بعد از نشستن طولانی کاملاً طبیعی است.
8️⃣ عوارض داروها
داروهای زیر ممکن است گزگز ایجاد کنند:
🔹متفورمین
🔹داروهای شیمیدرمانی
🔹آنتیبیوتیکهای خاص
🔹داروهای ضدصرع
9️⃣ میگرن
برخی افراد قبل از سردرد میگرنی، حملهای به نام اُرا (Aura) دارند که شامل گزگز یک سمت بدن است.
🔟 کمبود خواب یا خستگی شدید
اختلال خواب عملکرد اعصاب را کند میکند و باعث مور مور شدن دستها و پاها میشود.
🔬 روشهای تشخیص
پزشک معمولاً موارد زیر را بررسی میکند:
🔹آزمایش ویتامین B12، ویتامین D، منیزیم
🔹تست تیروئید (TSH, T3, T4)
🔹قند خون ناشتا و HbA1c
🔹امآرآی گردن/کمر در صورت درد
🔹بررسی اضطراب و استرس
🔹سابقه دارویی
📝 نتیجهگیری
گزگز بدن معمولاً به دلیل مشکلات ساده مثل استرس، کمبود ویتامینها یا وضعیت بدنی اشتباه ایجاد میشود.
اما اگر مکرر یا طولانی باشد، باید حتماً آزمایش و بررسی کامل انجام شود تا از مشکلات عصبی یا هورمونی جلوگیری شود.